Archives: March 2011

Toppstöðin

Take bus #19 out of the centre of Reykjavík and you’ll soon reach what can only be described as an anomaly, Elliðarárdalur is a city park. Nothing spectacular about that, the rather strange thing is the only sustainable and uncontaminated salmon stream in a European capital (maybe the world). But, this is not what we are here for nor the strange fact that every new mayor of Reykjavík has to go through the ritual of catching first one of the fishing season. We are heading to a monstrosity of a building, a former power-station and now home to Toppstöðin, a creative ensemble of designers, artists, photographers and electric car makers. Its main purpose in its later years was filling in on peak times, or the tops of electric use such as Christmas.

Inside we manage to track down Vala Helga Schopka, the project manager of Toppstöðin and I begin by asking her a bit about what her role is?

As a Project manager I am tasked with the day to day running of the place, above me I have a board which I work very closely with, in setting out the path the Station is taking in the long run, as well as at any given time. We have around 22 entrepreneurs and startups working in the building at the moment, so there is a state of flux most of the time and my aim is to try and keep to the plan that has been laid out.

That leads me on to the purpose of the building? Since there is a high turnover, can there be a overriding aim, a grand goal and if so, do people adhere to it?

In 2008 not long after the Bank crisis started two of our board got together and started talking about ways it could be combated, the creative fields having suffered really bad. Architects being the best example.
There were these two, architect and a master builder from the council that knew about this building (scheduled for demolition in 2008 but postponed due to lack of funds) and set about working towards getting permission to move into and start using the building, built in 1948 and not used since 1985.

At its heart, is the idea of this building as a community of creative people, is sustainability, recycling and holding on and strengthening creative industries. The Topstation was formed as an organisation later that year but it took nearly a year of relentless volunteer work on the part of the board and other people that had rallied around the cause to gain accesses and start the necessary repair work in late June of 2009.

This seems like a lot of work on their part?

Yes, and all of it was as I said voluntary. For instance fafu (to be found on www.fafutoys.com) and the other people that were here from the start were building a kitchen and putting up walls for the first two months, neglecting their own work in the meantime. All of the furniture was either present or gifted to the Station by well-wishers, as of December 2009 we have been running in an official capacity and are pretty much into a second generation of inhabitants, something that never could have been realised if the furnishings and or any of the work would have had to been bought in.

Would you say that the second generation is spoilt in some way?

Yes a bit, but you’ve got to keep in mind that a part of the original scheme was to connect designers with the industry and vice versa, so the workshop out back was up and running nearly as soon as we moved into the Station, so these groups have been working together from the start. And there are simply other challenges at hand.

Has there been a Darwinian evolution of the ideas that were in the foundations?

Exactly. There are ideas at the core that have risen to the top and are very prominent in our ethos, new ideas come in with new people. Now we intend to be more extraverted, putting all our events onto the web and as we try more to engage the general public to come to our lecture series and events. Another is that we do need to become almost fully self sustaining, having great benefactors in the council and the power company, that goes a long way in doing that but there is so much more that can be done.

Six thousand square meters of building of which you have put but a small part into use, what is next on the agenda?

We are well aware of the space on the other side of the machine hall, as well as other spaces, like the coal storage downstairs. There’s just the problem with health and safety, which cannot be ignored in a building like this, so we’ll take it slow for now. You can just imagine how quickly things would get really bad if someone was to get hurt in there. Its all been drawn up by an architect, the plans are in place. Really its a case of logistics.

Was and is there a plan for world domination, or something a bit more pragmatic?

Centre for innovation in design and industry, a bit of a melting pot for cross fertilisation between different creative and academic disciplines. This would also include being a think tank and working with similar projects in the other nordic countries first and then further afield.

There is a clear, sky is the limit attitude within the building, maintaining it in the micro through personnel change and in the day to day workings that is tricky, it is so for most NGO’s. On final note I would just like to add my sentiment that I believe the building as a evolving entity will go into quarters unforeseen by anyone, it is my hope at least.

Its the end of March, the last snow of a exasperatingly long winter is being rained away, we button up our winter clothing hopefully for the last time for some while. It just might be to easy a device to use the coming of spring as metaphor for a bright future for the Topstation and Iceland’s creative industries. I will say that in my time there I’ve felt something special in this queer block of a building.

toppstöðin.is

Interview: Guðni Rúnar
Photographs: Nanna Dís

Mannequins in Toppstöðin

These well dressed mannequins are one of the highlights of hönnunarmars for us as we continue our muck about with the film.

Our dear neighbour Brynhildur Þórðardóttir or
Lúka: Art & design put a on this installation that
comes alive at night.

Again we seem to have spent a fair bit
of time in Toppstöðin lately, but there
are such ample of photo opportunities.

film: Guðni

Flyer-postcard

Due to Hönnunarmars we (in a hurry) made this pretty cool flyer, which we tend to leave everywhere around the city for people to grab.

We recommend you check out all the events that are happening this weekend!

+ there will be a lot going on at Toppstöðin

Hringa

Arkandi upp Laugaveginn með rjúkandi kaffi í hönd, stefndum við til móts við Hringu, sem er snotur skartgripaverslun með mikinn karakter og stóran stíl. Við erum snemma á ferð til að ná Ingu Rúnarsdóttur Bachman áður en lætin byrja. Fyrir utan verslunina mætum við henni þar sem hún er að þrífa í burtu glæsileika síðustu nætur sem er eitthvað sem allir kaupmenn á þessu svæði þekkja af eigin raun og er ekki beint heillandi. En þessari föstu vinnu lýkur hún fljótt og býður okkur inn þar sem við hefjum upp erindið, sem er að spyrja hana spjörunum úr.

Interview only available in Icelandic for now.

Hvað ertu búin að vera lengi í þessum geira?

Haustið 2002 byrjaði ég í þriggja ára háskólanámi og kom heim úr því 2005.

Hafðirðu þá stundað gullsmíðanám í Iðnskólanum áður en þú fórst út?

Ég hafði verið upp í Iðnskóla en ekki í gullsmíði. Ég sem sagt fór út til Barcelona og kem aftur árið 2005 og fæ þá vinnu hjá gullsmiði og er hjá honum í um þrjú ár og byrja svo með mína eigin verslun á Klapparstígnum, svona næstum því sama dag og hrunið varð eða 1. nóvember 2008. Flyt síðan hingað á Laugaveginn sex mánuðum seinna því þá bauðst mér þetta rými, á betra verði og meira í alfaraleið. Ég er ánægð að hafa gripið tækifærið.

Þú hefur þá verið í hönnun í Iðnskólanum í Reykjavík. Hvað kemur til að þú ferð svo út í það sem þú ert að gera í dag, hvaðan kemur andagiftin og er það eitthvað eitt sem fleytir þér áfram?

Það er bara umhverfið, sama hvort það sé borgin eða náttúran. Það er fólkið og umhverfið, sem ég lifi í. Eins og þú sérð á skartgripum sem ég er með þá er ég með fjöru-þema og borgar-þema, bíla og blöðrur svo eitthvað sé nefnt.

“Ég er með þá reglu, að ég reyni að gera nýjar línur, nýja hluti á hverjum ársfjórðungi”

Mig langaði að spyrja aðeins út í þessar sterku andstæður í því sem þú gerir, annars vegar þessi náttúrulegu form og svo ,,dauða hluti” hins vegar.

Já einmitt eins og kastala-línan sem er innblásin af Barcelona, þetta eru allskonar andstæður og einnig nota ég leikföng og vinn út frá þeim.

Myndir þú segja að þú takir form og hugmyndir úr samhengi og vinnir þig þannig áfram?

Já klárlega, bara eins og skrúfurnar, skrúfur úr silfri eru náttúrulega alveg úr samhengi.

“ég skissa niður hugmyndir miklu hraðar en ég næ að vinna úr þeim”

Er ferðamannamarkaðurinn stór hluti af þínum viðskiptum?

Ég myndi segja að hann væri svona 40% eða nálægt því. Ég er með rosalega góðan íslenskan viðskiptamannahóp og þegar fólk kemur einu sinni, þá kemur það alltaf aftur. Oft er þetta fólk sem hefur ekki gengið mikið með skartgripi en það kemur hingað og sér það sem ég er með og þá vaknar kannski löngun til að fá sér skartgripi. Ég hef heyrt þetta mikið frá viðskiptavinum og það er mjög gaman.

Það er ákveðinn gáskafullur tónn í því sem þú gerir, já og smá húmor. Það er kannski það sem þarf til að vekja áhuga fólks?

Skartgripir hafa alltaf verið rosalega alvarlegir, þetta eru eðalmálmar og eðalsteinar. Fólk hefur líka oft verið feimið við þetta, en ég er að mestu með silfur sem er ekki alveg eins alvarlegt og svo er ég með allt opið þannig að fólk getur farið í skápana og handfjatlað gripina. Er þá engin þjófahræðsla hjá þér? Nei enda er það örsjaldan sem maður verður eitthvað var við þannig fólk.

En hvernig er það þá að vera með vinnustofu á staðnum, það er væntanlega bæði kostur og galli?

Það hefur gengið alveg ótrúlega vel, því ég náttúrulega smíða allt hérna inni sjálf. Þessi geiri er rosalega árstíðabundinn, þannig að það koma lægðir inn á milli þar sem ég næ að byggja lagerinn upp aftur. En oft, eins og á sumrin getur þetta verið kapphlaup við klukkuna, en þá vinnur maður bara fram eftir kvöldi.

Þú segir að þú vinnir fram eftir á sumrin, til þess eins að anna eftirspurn, nærðu þá að setja þér línur?

Ég er með þá reglu að ég reyni að gera nýjar línur, nýja hluti á hverjum ársfjórðungi. Það er rosalega mikilvægt að fólk sem kemur hingað aftur og aftur fái að sjá eitthvað nýtt. Hvernig ferðu þá að þessu? Ertu alltaf með skissubókina á þér? Já ég er með mjög margar hugmyndir sem ég skissa bara niður, ég skissa niður hugmyndir miklu hraðar en ég næ að vinna úr þeim í málm. Það er ekkert vandamál, ég er alltaf með hugmyndir, ég þarf bara að setjast niður og útfæra þær.

Þá ertu væntanlega með vinnureglur og vinnuaðferðir sem þú hefur tekið upp þegar þú varst að læra í Barcelona?

Já, skólinn minn var rosalega góður hvað það varðar, af því að námið heitir listræn gullsmíði og hönnun og var mjög stór hluti af náminu, og oft á tíðum lærði maður tæknina út frá hönnuninni. Meira trial and error? Þetta var ekki alveg eins og þetta er hérna heima þó svo að þetta sé að breytast, þar sem þú þarft að fara í gegnum allar tegundir af lásum, hjörum o.s.frv. En þarna úti lærði ég þetta bara meðfram hönnuninni, sem fékk sinn forgang.

Gerðir þú þá eitthvað sem mætti kalla sveinsstykki?

Lokaverkefnið er þannig að þú vinnur ritgerð og skartgripi. Þannig að þú vinnur ritgerðina út frá verkefninu, það er skýringarhlutinn á stykkjunum þínum. Það er þannig að þú velur þér þemu og vinnur út frá því og ég gerði tólf sveinsstykki, ef svo má segja, tólf lokastykki. Nokkurs konar línu? Hver og einn hlutur var ólíkur, en þemað var manngerð náttúra, það er erfitt að þýða þetta, í raun er það samband manns við náttúru og hvernig við túlkum náttúruna. Ég tók þara og gerði mannlegan hlut sem tók mið af þaranum, steingervingum, steinum og mosa, allskonar hluti sem ég svo paraði saman, þannig að þú varst með par. Sem sagt náttúrulegan hlut og svo manngerðan hlut.

Þar sem þú lærðir erlendis hlýtur skapandi tenging þín að vera við útlenskar hefðir. Hefur þú verið að sækja í íslenskar skartgripahefðir eftir heimkomuna?

Nei, ég hef ekki verið að sækja í íslenskar skartgripahefðir en það sem ég hef gert er að sækja mikið í íslenska náttúru til að útfæra mína skartgripi. En eins og þú sérð, þá er mikið íslenskt hérna. En hlutir eins og múrsteina-þemað og kastalarnir og laufblöðin sem ég er með, þetta eru allt saman hugmyndir sem ég fékk erlendis. Þetta er ennþá svona 70% Barcelona, 30% Ísland en allt er í stöðugri þróun.

Ég vil aðeins spyrja þig út í verslunina og þá aðallega hönnunina á henni. Innréttingin er sérlega vel heppnuð, opin og björt, hvernig kom hún til?

Fyrsti hluturinn sem ég fékk hérna inn er skenkur úr tekkviði frá frænku minni og öll eiga húsgögnin það sameiginlegt að vera endurnýtt, þetta eru gamlir skenkar, skápur og afgreiðsluborð. Seinna þegar ég var búin að vera með búðina í um það bil eitt ár, fór ég að hugsa um þetta því ég vil vinna úr endurunnu silfri og steinum frá námum án milliliða, ég vil vera sanngjörn í þessu öllu. Því fór ég að finna mér sambönd og silfursteypara sem vinna út frá þessari hugsun minni. Í búðinni um þessar mundir myndi ég segja að það væri um 80% silfursins endurunnið, það er ekkert námusilfur hérna inni. Steyparinn minn er áttatíu ára gamalt fyrirtæki í Bandaríkjunum sem hefur stundað það að kaupa eðalmálma og endurvinna þá. Þetta er þá tanngull og úr hinum ýmsu tæknigeirum. Það er rosalega mikið sem fyrirfinnst í tölvum svo dæmi sé tekið. Svo eru náttúrulega afföll hjá gullsmiðum, það eru alltaf afföll eins og sést hér í skúffunni hjá mér, allt þetta sag. Þetta sel ég bara aftur til þeirra. Er það ekki mjög flókið ferli að bræða niður og hreinsa upp aftur? Jú, þegar þeir kaupa silfrið þá hreinsa þeir það alveg, það þarf að fara í efnagreiningu og umbreyta því aftur í hreint silfur og svo sterling silfur, 14 karata eða 18 karata.

Er ekki mikill meirihluti gullsmiða á Íslandi sem hafa lært hérna heima?

Jú og einnig í Danmörku, og svo hafa nokkrir farið til Birmingham veit ég en þar er rosalega góður skóli.
Þetta er blómlegt listasvið? Þetta er alltaf að breytast, það er komið mikið af nýju fólk og auðveldara er að komast í skólann. Það eru bara almennt mjög jákvæðir hlutir að gerast.

Kunna Íslendingar að meta skartgripi, verðmæti skartgripa og listræna vinnu?

Íslendingar kaupa skartgripi eins og Bandaríkjamenn, þeir kaupa það sem þeim finnst flott. Þjóðverjar kaupa eðalsteina og gull og líta á það sem góða fjárfestingu. Þessi hugsun bjargaði mörgum í seinni heimsstyrjöldinni, að eiga til dæmis demantshring og geta selt hann. Það er ótrúlegt hversu gerólíkar þjóðir geta verið. Þjóðverjar kaupa skartgripi eins og bankamenn keyptu málverk hérna heima, sem veggfóður og fjárfestingu.

Þér finnst mikilvægt að hafa heildræna áferð á búðinni, samhengi milli innréttinga og hugmyndafræði vörunnar?

Það fyndna er að þetta hefur alltaf blundað í mér. Endurvinnsla og að passa uppá að það sem ég kem nálægt sé umhverfisvænt. Þetta blundaði í mér, ég er bara svona manngerð. Ég valdi þessar innréttingar og gerði þetta svona og fór óvart út í að gera silfrið eftir sömu hugmyndafræði sem var í raun bara sjálfsagt framhald.

Ég verð að spyrja aðeins um útstillingarnar hjá þér, leggurðu mikla vinnu í þær?

Stundum getur þetta verið alger höfuðverkur en yfirleitt þá sé ég bara eitthvað, eins og þessa lampaskerma (sjá mynd) sem ég fann í Góða Hirðinum og hugsaði ,,já vá, gríp þá með mér”. Ég reyni alltaf að gera eitthvað sem fólk tekur eftir vegna þess að þetta er svo lítil búð og húsið svo stórt og útveggurinn er allur eins þannig að stundum tekur fólk bara tekur ekki eftir búðinni, svo ég verð að vera með eittvað sem grípur augað til að fólk stoppi við gluggann og kíki inn.

Er það ekki lúxus að vera sinn eiginn herra?

Jú, það er ótrúlega þægilegt, þegar ég kem í vinnuna þá er allt svo rólegt og ég get haft allt eftir eigin höfði. Mér finnst náttúrulega mjög gaman að smíða og dagarnir líða afar hratt hjá mér. Að vinna í búð getur verið leiðinlegt þegar það er rólegt og fólk endar bara með að hanga, en það gerist aldrei hérna vegna þess að ég get alltaf verið að smíða og ég er alltaf að smíða, ef ekki þá er ég að hanna nýja línu. Þannig að þú ert að ná nærri því 100% framleiðni? Já, næstum því.

Er einhver útrás í þér?

Mig hefur alltaf langað til að gera það og er alveg tilbúin að gera það úr þessu. Árið 2011 væri ég til í að fara á einhverja sýningu í útlöndum og bara sjá hvernig viðbrögðin eru og ákveða mig síðan í framhaldi af því. Ég veit að erlendir ferðamenn eru hrifnir af þessari vöru og þeir hringja oft í mig og segja, ég sá þetta í búðinni eða ég keypti þetta og sá annan hlut sem mig langar í, geturðu sent mér hann?

Er þá skartgripa ,,sena” þarna úti í Evrópu? Já já, ég þekki einna helst umhverfið við Miðjarðarhafið og svo er Þýskaland, sem er svolítið eins og Mekka eða fyrirheitna landið okkar sem vinnum við skartgripagerð.

Út frá þessu byrjum við að tala um hina og þessa skartgripi sem við sjálf eigum, svo byrja kúnnarnir að skjótast inn, þannig að við þökkum fyrir okkur og höldum út í daginn með glit í hjarta.

hringa.is

Viðtal: Guðni Rúnar
Myndir: Nanna Dís

Ranka & Lukas

Þegar ég sest niður með viðtalsefninu þá er stelpan hennar hún Embla Gabríela nýfarin út í vagn, eins og venja er víst á þessu heimili en það er þó engin ávísun á rólega stund. Við hefjum viðtalið í húsi sem gefur frá sér sín eigin hljóð þegar gengið er um það líkt og það andi og með talandanum í okkur, hljóðunum í húsinu, fuglum og raftækjum er um að ræða hljóðmyndun sem er eitthvað í áttina að því þegar stórsveit stillir strengi rétt fyrir tónleika…

Interview only available in Icelandic for now.


,,..ég er með Ranka Maximus á facebook. Glæsilegt. Ó shit nú finna mig allir.”

Segðu okkur endilega hvað frúin heitir, og viðurnefni ef svo á við.

Þarf ég endilega að segja hvað ég heiti? Jú ok, Ragnhildur Jónasdóttir, ég er skírð það.
En náttúrulega heiti ég það ekki neitt, ég heiti Ranka og er kölluð Ranka. Stundum kölluð Ranka Maximus
eða Ranki Pops, eða Rankilicious eða Rank’s eða Rankus og svona einstaka sinnum Elskan mín,
þegar fólk er í góðu skapi en annars geng ég undir nafninu Ranka. Ertu með það skráð í símaskrá eða þjóðskrá? Ehhm… nei en ég er með það skráð í lífinu. Já og á Fésbókinni, er það ekki? Jú, sem skiptir öllu. Það náttúrulega skiptir öllu að ég sé með Ranka Maximus á facebook. Glæsilegt. Ó shit nú finna mig allir.

Ertu lífskúnstner?

Já, bara já. Hvernig lýsir það sér að vera lífskúnstner? Já fyrir það fyrsta, þá mála ég bara málverk að lífskúnst. En hvernig er Ranka lífskúnstner? Það er að sofa út og fá sér kaffi og sígó á morgnana og hafa gaman af lífinu, svo maður noti klisjur. Og bara ekkert stress, ég held það sé voðalega mikið það að vera lífskúnstner að vera ekki stressaður, er það ekki bara nokkuð gott? Þú veist ég myndi nú ekki kalla að vera lífskúnstner að drekka sig fulla á hverjum degi. Maður kláraði það náttúrulega, fyrir svolitlu síðan.


,,..eggjabrauð í forrétt, hakk og spagettí í aðalrétt og popp í eftirrétt”

Með allt þetta að leiðarljósi, hvernig læturðu það virka, að vinna, reka heimili og hafa tíma fyrir list sem og aðra þá hluti sem þú tekur þér fyrir hendur?

Já, það er nú ákveðin kúnst getum við sagt að gera það. Ég gerði þessa frábæru ráðstöfun að henda dótturinni á leikskóla, en það var mjög sniðugt því þá hef ég tíma fyrir heimili, list og rest (smá kaldhæðnistónn í Rönku eins og ég ætti bara að vita um þessa leikskóla og til hvers þeir eru).

Seinni hluta dagsins eyði ég voða mikið með Emblu en hún er svoddan snillingur að ég þarf ekki að hafa mikið fyrir henni þannig, hún bara lífskúnstnerar með mér. Hún samverkar til góðs.

Nú hef ég heyrt að þú sért alger gyðja í eldhúsinu, ofaná allt hitt. Hvað eldar þú helst?

Ef þú kæmir til mín í mat í hverri viku þá myndir þú alltaf fá eggjabrauð í forrétt, hakk og spagettí í aðalrétt og popp í eftirrétt. Sem er þó poppað í potti sem er svolítið merkilegt, því það er deyjandi list. Þetta eru þessir þrír réttir sem ég kann að elda. Hann Lúkas sér mest um að elda.


,,..vorum með svokallað ,,Free donation” kaffihús á Stöðvarfirði í sumar.”

Hvernig er með þessi Eastern Promises, þið eruð víst með annan fótinn á Stöðvarfirði?

Við vorum með svokallað ,,Free donation“ kaffihús á Stöðvarfirði í sumar. Við vorum í galleríinu hjá honum Rikka, Gallerí Snærós. Þar vorum við að gefa kaffið, svona innan gæsalappa. Hvernig gekk það? Það gekk rosalega vel, það voru allir tilbúnir að fá gefins kaffi og svo gat fólk bara styrkt okkur ef það vildi, vegna þess að planið er að opna menningarmiðstöð og kaffihús á Stöðvarfirði ásamt fleira fólki.

Er það langtíma verkefni sem þið eruð að vinna að?

Já, við ásamt Rósu og Stenek, Kjartan og Tobbu, við eru þrjú pör, allt barnafólk í þessu. Lífið stoppar ekkert þó þú sért komin með krakka. Rósa og Stenek eru mikið búin að vera að vinna í styrkjaumsóknum og svoleiðis, því við erum að reyna að fá gamla frystihúsið undir þessa starfssemi.

,,..en þá settum við fótinn í jörðina og sögðum nei”

Innan þessa ramma langar okkur að reisa ljósmyndastúdió, myrkraherbergi, upptökustúdió og kaffibrennslu fyrir kaffihúsið. Það eru íbúðir í frystihúsinu og við viljum setja upp lítil stúdió þannig að listamenn geti komið, fengið íbúð og stúdió til að vinna í. Þeir geta þá verið þarna í ákveðinn tíma og sett upp sýningu niðri, því það er fullt af sölum og pöllum í þessu frystihúsi. Það átti að rífa það en þá settum við fótinn í jörðina og sögðum nei, við vildum fá það! Þeir voru nú ekki alveg tilbúnir að láta okkur fá það fyrst en svo þurftum við bara að koma með góða rekstraráætlun, sem við og gerðum. Við erum búin að funda með öllu þessu mikilvæga liði og þeim líst bara ágætlega á okkur.

Myndir þú segja að þið væruð í þessari sjálfsþurftarbyltingu sem er að eiga sér stað hérna heima?

Já við erum bara að skapa atvinnu fyrir okkur sjálf, því það er enga atvinnu að fá. Sérstaklega ef þú ert listamaður eða tónlistarmaður þá þarftu bara að gera þetta sjálfur. Nú hefur Stöðvarfirði verið lýst sem deyjandi stað? Hann hefur svona smám saman verið að deyja síðan þeir tóku kvótann í burtu. Síðan Fjarðabyggð var sameinuð þá hætti öll starfsemi og það er ekki svo langt síðan, bara nokkur ár, að allt unga fólkið fór úr bænum og með því kaupfélagið, banki og pósthúsið. Þeir hafa því boðið fólki fjárhagsaðstoð sem er tilbúið að koma með starfsemi, og við gripum það á lofti. Settum saman skjal um að við værum að koma með þetta og að þetta væri stór og mikil starfsemi.


Það er mikill straumur þarna af ferðamönnum, er ekki svo?

Rosalegur straumur, vegna steinasafns Petru og annarra hluta þá stoppa þarna um 60 til 80 þúsund ferðamenn yfir sumarið, það eru alltaf rútur þarna og ekkert gott kaffi, fyrr en í fyrrasumar! Það náttúrulega vantar eitthvað fyrir þessa bæi úti á landi, það er mjög áberandi. Þess vegna er líka annað fólk búið að setja sig í samband við okkur, langar að fá að vera með, t.d. Rauðkrossbúðin og einstaklingur sem vill selja verkaðan fisk. Það er þó basar þarna, þar sem fólkið í bænum getur selt muni, sem það hefur verið að búa til.  Áætlunin gerir ráð fyrir því að skapa allt að fimmtán ný störf, og þá erum við ekki aðeins að skapa störf fyrir okkur sjálf heldur aðra þá sem eru á staðnum.

,,svo er þessi staður náttúrulega einn af megin G blettum landsins”

Það virðist oft vanta skilning hjá opinberum aðilum fyrir því hversu mikið fjármagn streymir inn í landið vegna listsköpunar, finnið þið fyrir því þarna fyrir austan að ykkur er sýndur skilningur á því sem þið eruð að gera?

Merkilegt nokk, því við fengum til okkar fulltrúa Menningarráðs Austurlands og fleiri inn í kaffihúsið þar sem voru sýningar til staðar, og öllum leist rosalega vel á það verkefni. Rósa og Stenek hafa aðallega verið að sækja þess fundi þar sem við komumst ekki svo auðveldlega austur en þau hafa ekki fundið fyrir miklu mótlæti. Sérstaklega þar sem við finnum að bærinn stendur við bakið okkur, í hvert skipti sem við höfum samband er fólk að spyrja hvenær við komum og hvað er að gerast. Þetta er ekki bara fyrir okkur sjálf heldur bæinn sjálfan.

Ég held að fólk sjái þetta sem ákveðna líflínu, því frystihúsið var alltaf þetta sláandi hjarta í bænum og ætlunin er að koma því til að slá á ný. Það hefur verið ákveðin stefna um allan heim fyrir framleiðslubæi að enduruppgötva sig eftir að iðnaðurinn hefur horfið. Þetta er ekkert óþekkt dæmi til dæmis er frystihúsið á Stokkseyri notað undir Draugasafnið, í því er kaffi- og veitingahús og eitthvað svipað er á norðurlandi en það er bara ekkert svona á Stöðvarfirði. Og þegar þú ert skapandi og ert innan um þannig fólk þá er það eins og að fá vítamínsprautu. Elur á sköpun hvors annars, alveg ótrúlega og svo er þessi staður náttúrulega einn af megin G blettum landsins, það er þvílík orka þarna. Þú fæst við listsköpun, hefur það ekki bara næstum því alltaf verið þannig?Að fylla baðkarið af sandi þegar maður er þriggja ára, er það ekki svolítið abstrakt list? Jú listamenn safna sér gráðum og vinna mikið til að skapa sambærilega hluti.

Þið brennið og malið ykkar eigin kaffi, er það ekki búið að vera mikið ferli?

Það er ferli! Ég verð að segja að það er alger list, því allar baunir frá mismunandi héruðumog eða löndum eru alltaf mismunandi, það er alls ekki sama hvernig þú gerir það, sumir halda bara að það sé nóg að henda þessu á ofnplötu og inn í ofn og snúa af og til, en þá endar þú bara með súrt kaffi. Súrt eða beiskt, þetta er víst rosaleg tækni, það heyrist ,,krakk“ eins og Lúkas lýsir því. Á seinna ,,krakki” er kaffið tilbúið, en sumt kaffi tekur tíu mínútur að brenna, annað fjörutíu mínútur og enn annað um hálftíma. Þetta er alveg frekar mikið maus.

Vélarnar sem þið notist við, eru þær ekki heimagerðar og þá búnar að vera til nokkrar frumgerðir?

Þetta er alveg heimagert frá grunni, alger heimafæðing. Þetta er held ég, þriðja eða fjórða gerðin, hann var búinn að fara í gengum þær nokkrar áður en hann fann rétta útgáfu. Núverandi vél er samsett úr gamalli brauðvél og hitabyssu. Byssunni er haldið uppi með hljóðnemastandi því það skiptir máli hversu nálægt hitinn kemur frá. Ég gæti aldrei gert þetta þó svo ég hafi séð þetta milljón sinnum gert. Þetta hefur svo sem kostað sitt, eitt sinn kallaði hann: Áttu hárblásara? og ég jánkaði því og þá var honum bara bætt í vélina og síðan eru allar skálar og pönnukökuspaðar horfnir. Ég ætlaði að fara að gera vöfflur um daginn en það var bara búið að gera gat í allar skálarnar til að leita að rétta rúmmálinu. Handlaginn heimilisfaðir, sem sagt. Nú er hans draumur sá að vilja búa til afar stóra vél og þá er þetta komið í það að nota áltromlu úr þvottavél en það vill hann gera á Stöðvarfirði.

Ögn vænlegra að hugsa til Stöðvarfjarðar en að vinna þetta í  gömlu timburhúsi?

Í timburhúsi frá 1933 sem við erum að taka í gegn, jafnhliða því að búa hérna. Það er ansi hrátt hérna niðri í kjallara þar sem ,,kaffihúsið” okkar er. Það skemmtilega við húsið er að það er byggt á krepputíma og það er byggt úr gömlum flutningakössum. Á einum stað stendur til dæmis: Goðafoss – New York Pier. Og inn í herbergi stendur á einum stað ,,Imported from Japan”. Því var svo lyft í annarri kreppu og svo núna erum við að föndra við að vinna í því aftur í þriðju kreppunni, þannig að grey húsið er bara kreppuhús dauðans. Við bara eiginlega tímum ekki að hylja veggina aftur. Húsið er nú ekki mjög svart og hvítt, gerilsneytt nýmóðins hús? Nei þetta er ekkert diet, ekkert diet kók hér.

Svona að lokum, þá hefur þú verið að hanna ýmislegt fyrir hljómsveitir og fleiri. Hvernig gengur að drýgja tekjur af slíkri listsköpun, er þetta gert af ástríðu?

Þetta er voðaleg oft bara fyrir sjálfa mig, en þetta gengur, ég hef verið að drýgja þetta með því að teikna myndir af börnum, í staðinn gefa mæður mér föt á hana Emblu og mér finnst það voða fínt, oftast er þetta nær ónotað. Ég teikna myndir af börnunum þeirra og fæ í staðinn kuldagalla og stígvél, sem mér finnst frábært! Því föt eru dýr. Oft eru þetta allt mikil vöruskipti og ég fíla það mjög mikið bara að fá einhvað til skiptanna, sama er hjá Lúkasi, hann stillir hljóðfæri og fær til okkar pípara í staðinn, þannig er það kannski bara í kreppu, svolítið mannlegt. Á þetta ekki líka við um það þegar þú ert að spá, sem er annað sem ég veit til að þú tekur að þér? Já ég er spákona, ég spái aðallega í Tarrotspil, í lófa og kaffibolla…

Og í því byrjar tökumaðurinn að spyrja um bolla og spádóma og upp úr því er ekki hægt að ná henni aftur inn í viðtalið, hún er komin á ról með að útskýra hvernig það getur skipt máli ef bollarnir eru kúptir og hálffullir af kaffi. Innanhússleikhúsið er komið aftur í sinn vanagang, aðrir gestir detta inn og Embla sem er nú vöknuð þarf að fara á klósettið, við pökkum saman og látum okkur hverfa kurteislega.

Viðtal: Guðni Rúnar
Myndir: Nanna Dís

studio

This is Toppstöðin, in Elliðarárdalur, where Guðni has his studio. Last sunday we spent the day there and after hard working hours we published the website!

film: Nanna Dís